< Artyści i Wydarzenia

CZYTANIE W CIEMNOŚCIACH. HERTA MÜLLER

02, 03/10/2012 literatura
BWA Wrocław, Galeria Awangarda | Miejsca

Produkcja Rita Baum

„Czytanie w ciemnościach” to projekt polegający na kreowaniu słuchowisk, intermedialnych spektakli odbywających się przed publicznością w mroku lub całkowitych ciemnościach, a więc działających głównie na inne zmysły poza zmysłem wzroku. Ideą przewodnią jest zaprezentowanie literatury w „ciemny”, odmienny sposób. Słowom towarzyszy muzyka, czasami z mroku wyłaniają się obrazy wideo. Ciemność, w której odbywają się spektakle, pozwala „wyrwać” klasyczne czasami teksty ze schematów. Działanie to pozwala na poszerzony odbiór różnych tekstów kultury – uwrażliwia odbiorców na foniczno- wizualne aspekty literatury. Ciemność, w jakiej odbywają się spektakle, jest także istotna ze względu na otwarcie przedsięwzięcia dla osób niewidomych i niedowidzących. Każdy spektakl aranżujemy, by mógł być w pełni odebrany bez udziału wzroku.

W ciemności buduje się wspólnota pomiędzy tymi, którzy widzą, i tymi, którzy są niewidomi; nic nas wszystkich wtedy nie odróżnia.

AKT I. SERCE SERCĄTKA
Adaptacja wybranych wątków powieści Herty Müller pt. „Sercątko” w tłumaczeniu Alicji Buras

Czas trwania: 30 minut
Adaptacja tekstu i reżyseria czytania: Marcin Czerwiński
Głosy: Ołena Cikuj, Michał Szwed, Paulina Walendowska, Martyna Witowska.
Dźwięki na żywo: Mateusz Stuczyński

„Sercątko” otworzą przed wami trzy kobiety. Jest tam Herta (tak ją nazwaliśmy umownie), jest tam Teresa i Krawcowa. W tym ciężkim, rumuńskim czasie socjalizmu wszystkie trzy zmagają się z opresją dyktatury, bo sięga ona najprostszego, „najmniejszego” człowieka na najdalszej prowincji, ale też robią na co dzień to, co wszystkie kobiety świata. Przesłuchania mieszają się tu z szyciem sukienek, wróżeniem z kart i pracą w fabryce. Jest też mężczyzna, który im towarzyszy i który nie ma lżej od nich. To jego słowami rozpoczyna się „Sercątko”: „Kiedy milczymy, stajemy się nieprzyjemni, kiedy mówimy – śmieszni”. Dlatego w ciemnościach będzie nieprzyjemnie i śmiesznie.

AKT II. TYKANIE ZABORCZEJ NORMALNOŚCI
Czytanie w ciemności fragmentów eseistycznej książki Herty Müller „Głód i Jedwab” w tłumaczeniu Katarzyny Leszczyńskiej.

Czas trwania: 25 minut
Koncepcja i reżyseria czytania: Andrzej Ficowski
Aktorzy: Klaudia Waszak, Arkadiusz Cyran
Ingerencja dźwiękowa: Jacek Zachodny
Dźwięki na żywo: Arkadiusz Cyran, Andrzej Ficowski

Eseistyczny kolaż „Tykanie zaborczej normy” nawiązuje do stęchłej i podszytej niepokojem atmosfery książki „Głód i Jedwab”. Strach Herty Müller wpisuje się w realia dzisiejszej Polski i z pewnością nie jest strachem przed utratą pracy czy niskimi zarobkami. Czego się boimy? Straty dobrego samopoczucia, jaki oferuje nam kapitalistyczny sen, po którym ciężko się przebudzić? A może jest to złowieszczy strach przed powrotem języka PRL-u, który w dzisiejszej Polsce nadal jest przedłużeniem nietolerancji i ksenofobii wielu rodzimych środowisk?

Redakcja czasopisma „Rita Baum” dziękuje Wydawnictwu „Czarne” za okazaną pomoc w realizacji projektu.